Экс-политзаключенный, адвокат Александр Данилевич, вышедший на свободу в июле этого года после четырех лет заключения, у себя в Facebook опубликовал пост в формате «интервью самому себе». В нем он рассказал, кто повлиял на его помилование, об осужденном коллеге Виталие Брагинце и почему не уезжает из Минска после освобождения.
Александр Данилевич — кандидат юридических наук, адвокат, бывший преподаватель факультета международных отношений БГУ и доцент кафедры международного права. До февраля 2020 года возглавлял Беларусскую федерацию регби. Кроме того, остается первым и единственным беларусом-арбитром в Спортивном арбитраже в Лозанне (Швейцария).
Был задержан в мае 2022 года. Суд приговорил его к десяти годам лишения свободы по статьям о пособничестве к призывам к санкциям и содействии «экстремистской» деятельности. Позже Верховный суд рассмотрел апелляционную жалобу политзаключенного. По итогам Данилевичу сократили срок до шести лет лишения свободы.
В октябре 2023 года Данилевича лишили адвокатской лицензии.
В посте Данилевич рассказал, что первые две недели после задержания он провел в СИЗО КГБ, потом перевели в СИЗО-1 на Володарского. В «американке» ему предлагали «сделку».
«У КДБ мне прапаноўвалі здзелку, супрацоўніцтва, абяцалі свабоду або максімальны тэрмін у выпадку адмовы. Я адмовіўся. Яны сваё слова стрымалі, я атрымаў максімальныя тэрміны па абодвух артыкулах, нягледзячы на тое, што быў „пасобнікам“ па адным з артыкулаў. Характэрна, што мяне арыштавалі па той жа справе, у якую мяне не дапусцілі ў якасці абаронцы некалькі месяцаў таму. Я доўга абскарджваў гэтую адмову яшчэ, памятаю», — рассказал экс-узник.
Самым тяжелым в заключении Данилевич называет разлуку с семьей.
«Да астатняга прызвычайваешся, пачынаеш адаптавацца. Вядома, складана мірыцца з хамствам і тупасцю. Гэтага хапала. Я маю на ўвазе „калег“ па нарах. Усё ж такі маргіналы — гэта асноўная частка арыштаваных і асуджаных. Але вучышся вытрымцы. Не хочацца паехаць у ШІЗА з-за таго, што ты ўдарыў нейкага мярзотніка. Таму ты маўчыш. Гэта тактыка выжывання. Былі і тыя, хто не прыстасоўваўся, пастаянна пратэставаў, паказваў характар. У мяне дваістае стаўленне да такіх людзей. З аднаго боку, я паважаю іх за прынцыповую пазіцыю, з другога боку, я лічу, што гэта дэструктыўная пазіцыя для ўласнага здароўя. Трэба больш думаць пра сябе. Ты патрэбны на волі сваім родным», — отметил экс-политзаключенный.
В своем посте Данилевич подтвердил, что вышел на свободу по помилованию. Документы на него он подавал дважды — в начале 2025 и начале 2026 годов. При этом сотрудники колонии ему этого ни разу не предлагали. На момент освобождения Данилевич провел в заключении четыре года и два месяца, ему оставалось сидеть год и три месяца. Он отметил, что на его освобождение повлиял Международный олимпийский комитет.
«Я думаю, маё хадайніцтва зусім ні пры чым. А вось просьба МАК (Международного олимпийского комитета. — Прим. ред.) — так. І без майго фармальнага хадайніцтва ўсё б прайшло. Дарэчы, я пабываў у штаб-кватэры МАК у верасні і асабіста пазнаёміўся і падзякаваў чалавеку, які курыраваў там маё пытанне. Прыемны хлопец», — отметил экс-политзаключенный.
Данилевич также рассказал о своем коллеге адвокате Виталии Брагинце, приговоренном к восьми годам лишения свободы.
«Мы былі разам з Віталем у адной камеры ў СІЗА 4 месяцы, а потым у адной калоніі. Нават шафкі нашы былі побач у распранальні абутковага цэха ў гэтым годзе. Так што бачыліся мы з ім і размаўлялі практычна кожны працоўны дзень. <…> На той час, калі мы з Віталем мелі зносіны, ён быў у парадку. Ён вельмі спакойна адбывае пакаранне, як заўсёды, шмат піша доўгіх лістоў. Працаваў ён на момант майго вызвалення ў абутковым цэху. Мазаў клеем нейкія дэталі абутку. У цэлым можна сказаць, што справы ў яго там нармальна, без ускладненняў. Хаця, вядома, знаходзіцца там ён не павінен. Я перыядычна падтрымліваю сувязь з яго роднымі, перадаю прывітанні», — рассказал бывший защитник.
Экс-политзаключенный объяснил, что решил остаться после освобождения в Минске, потому что не уверен, что за границей будет лучше.
«У мяне тут ёсць кватэра, родныя людзі. Плюс у мяне няма тых абмежаванняў пасля вызвалення, з якімі сутыкнуліся многія з былых зняволеных. Гэта прэвентыўны нагляд, у прыватнасці. Не кожны захоча жыць з абмежаваннямі, напрыклад, 2 гады, правёўшы 6 гадоў да гэтага за кратамі. Плюс мая прафесія прадугледжвае моцную сувязь з пэўнай юрысдыкцыяй, у дадзеным выпадку з Беларуссю. За мяжой я не той юрыст, да каго звернуцца ў першую чаргу. Ёсць нюансы. Калі б я быў сталяр ці айцішнік, напэўна, зарабіць на кавалак хлеба з маслам за мяжой было б прасцей. Думаю, і там бы я не прапаў, калі б з’ехаў, іншая справа, як бы я сябе там адчуваў», — рассказал экс-адвокат.
И подчеркнул, что не боится жить в Беларуси.